Wat elk label betekent.
Elke bewering krijgt één van drie labels.
Het label staat in de lopende tekst, direct achter de bewering waarop het slaat. Het sluit die bewering af en geldt terug tot het vorige label.
Hieronder staat per label hoe we het gebruiken: wat er wel onder valt, wat niet, en waar de grens ligt. Op die grens kun je ons het best controleren. Een label dat alles kan dragen, draagt niets.
De negen regels waaraan we ons bij het labelen houden, staan op De methode, onder “Hoe bepalen we welk label een uitspraak krijgt?”.
Wat wetenschappelijk, historisch, archeologisch of tekstueel kan worden vastgesteld.
Hieronder valt
Wat gemeten, gedateerd, geteld of in een primaire bron teruggelezen kan worden, inclusief het lopende vakdebat daarover. De omvang van een bouwwerk. Een C14-datering. Wat er in een tablet staat. Waar onderzoekers het over eens zijn, en waar niet.
Hieronder valt niet
Wat een bevinding zou kunnen betekenen. Gaat de zin over in duiding, dan begint er een nieuwe bewering, en die kan een ander label nodig hebben.
Soms vullen we het label aan met het vakgebied of de bron, zoals ◉ Feitelijk · archeoastronomie of ◉ Feitelijk · Gilgamesj-epos. Dat is geen versiering: zo kun je nagaan wie hier iets vaststelt.
Is een bewering binnen dit domein wel voorgesteld maar nog niet vastgesteld, dan houdt ze hetzelfde teken, met een eigen opschrift en kleur: ◉ Hypothese · Nunn & Reid 2016. Meer daarover in deel II.
Met dit label beloven we je iets: wat eronder staat, hebben we vóór publicatie nagetrokken. Blijkt één ◉-bewering niet te kloppen, dan is het label overal minder waard.
Wat een traditie, oude tekst of overlevering zegt, én wat onderzoekers daarvan maken.
Hieronder valt
Wat een school, tekst of cultuur heeft doorgegeven, en de interpretaties die daarbinnen zijn ontstaan. Dat een traditie iets beweert, is een feit over die traditie, niet over de wereld. Het label houdt dat onderscheid vast, zonder de traditie weg te zetten.
Hieronder valt niet
Een bewering die vandaag is bedacht. Een voorstel van nu is geen overlevering, ook niet als het over een traditie gaat. Daarvoor gebruiken we ◉ Hypothese, zie deel II.
Een traditie hoeft zich hier niet steeds te verantwoorden tegenover de wetenschap. Elke laag krijgt ruimte op haar eigen voorwaarden.
Waar we wel op letten: we doen niet alsof ouderdom iets waar maakt.
Wat je zelf kunt herkennen, onderzoeken of proberen.
Hieronder valt
De vraag die je op jezelf betrekt, de oefening, de herkenning. Met dit label zeggen we: hier ligt het bewijs bij jou, en nergens anders.
Ook wat Mijn blauwdruk je teruggeeft valt hieronder. De Spiegel meet niets en stelt niets vast. Ze legt wat je zelf schreef naast elkaar. Wat daar zichtbaar wordt, weeg je zelf, net als bij elke andere ◇-uitspraak.
Hieronder valt niet
Een uitspraak over hoe het bij anderen werkt. Een eigen ervaring bewijst niets voor iemand anders. Ook niet als veel mensen haar delen.
Hypothese — een voorstel is geen overlevering.
Een omstreden hypothese van nu is geen overlevering. Toch zetten we zulke voorstellen lange tijd onder Traditioneel, omdat ze niet waren vastgesteld. Zo werd dat label een vergaarbak.
We sorteerden op de verkeerde as. Traditioneel gaat niet over zekerheid maar over herkomst: iemand heeft dit doorgegeven. Een hypothese is niet doorgegeven. Ze is voorgesteld, door iemand die je kunt aanwijzen, op een moment dat je kunt aanwijzen, en ze is in beginsel te toetsen. Dat hoort bij Feitelijk, niet bij Traditioneel.
Daarom is er geen vierde laag bijgekomen. Hypothese is een verbijzondering binnen ◉: hetzelfde teken, een eigen opschrift, een lichtere kleur en een onderbroken rand. Dezelfde familie, alleen nog niet dichtgetrokken. De drie lagen blijven drie.
Blijft de belofte van ◉ dan overeind? Ja, als je precies leest wat we beloven. Onder ◉ Hypothese hebben we nagetrokken dát dit voorstel bestaat, van wie het komt en wanneer. Niet dat het klopt. Traditioneel doet hetzelfde: dat een traditie iets beweert, is een feit over die traditie. Hier is het een feit over een onderzoeker.
Daarom houden we ons aan één harde eis: geen Hypothese-label zonder naam en jaartal. Zonder aanwijsbare voorsteller valt er niets na te trekken. Een open vraag die we zelf stellen, is geen hypothese en krijgt geen label.
Wat we openbaar zetten, en wat niet.
Sommige onderwerpen die we onderzoeken, vind je elders online in gezelschap waar geen enkel onderscheid meer wordt gemaakt. Een tekst wordt mede beoordeeld op waar hij terechtkomt. Daarom leggen we hier vast wat we openbaar zetten, zodat je kunt zien waar we de grens trekken.
Een tekst die aan alle vier voldoet: elke bewering heeft een label, elke ◉-bewering is nagetrokken, de tekst zegt wat nog openstaat, en er staat geen handelingsadvies in dat je zou kunnen lezen als vervanging van professionele hulp.
Materiaal dat de context van een hele module nodig heeft om niet als claim gelezen te worden. Dat is geen geheimhouding. Een losse pagina biedt die context gewoon niet.
Hier horen ook onderwerpen die aan gezondheid raken zonder een claim te zijn. Die behandelen we zo terughoudend mogelijk, en nooit met een handelingsadvies.
Een bewering die iemand ertoe kan bewegen een medische behandeling uit te stellen of te staken. Over ziekte, genezing of behandeling doen we geen uitspraken, in geen enkele laag. Ook niet achter het lidmaatschap.
Twijfelen we, dan beslist niet de schrijver alleen, maar beslissen Luc en Wibo samen. Komen zij er niet uit, dan blijft het materiaal achter het lidmaatschap.
De methode is bedoeld om gebruikt te worden.
Ook door jou, ook zonder ons.
Je mag de methode zonder toestemming aanhalen. Noem de bron en verwijs naar deze pagina.
Wil je de beschrijving zelf overnemen, vertalen of bewerken? Neem dan contact met ons op. Een vaste licentie is er nog niet.
Aanhalen als
De Verborgen Blauwdruk (2026). De methode: drie lagen, labels en beleid. Versie 1.2. https://de-verborgen-blauwdruk.nl/methode-labels.html
Versies
| Versie | Datum | Wat er veranderde |
|---|---|---|
| 1.2 | 28 oktober 2026 | De definities van de labels, de verbijzondering Hypothese, het publicatiebeleid en de aanhaalregel zijn teruggezet op een eigen pagina. Ze waren weggevallen bij de samenvoeging van De methode en De drie lagen op 23 oktober 2026. |
| 1.1 | 22 augustus 2026 | Hypothese wordt geen vierde laag maar een verbijzondering binnen Feitelijk: hetzelfde teken, eigen opschrift en kleur, naam en jaartal verplicht. De drie lagen blijven ongewijzigd. Daarnaast gecorrigeerd: regel 1 beschreef het label als staand vóór de bewering, terwijl het er in al het materiaal achter staat. Het publicatiebeleid is compleet gemaakt: bij twijfel beslissen Luc en Wibo samen, en over licentieverlening is voorlopig besloten niets vast te leggen. |
| 1.0 | 22 augustus 2026 | Eerste vastlegging van de drie lagen, de labelregels en het publicatiebeleid. |
Verandert de methode, dan zie je dat hier, met datum en reden. Een methode die stilletjes verschuift, is geen methode.
Ervaar de methode zelf
Kies een vraag die je bezighoudt en onderzoek die vanuit de drie lagen.